نکته‌های کلیدی
- آژانس آنلاین یعنی سایتی با برند خودتان که مشتری در آن جستجو، رزرو و پرداخت می‌کند.
- پیش از هر چیز یک حوزه‌ی مشخص انتخاب کنید؛ «همه‌چیز برای همه» در شروع کار جواب نمی‌دهد.
- شرایط مجوز بسته به نوع فعالیت فرق می‌کند؛ پیش از شروع از مرجع صدور مجوز استعلام کنید.
- با آژانسساز ساخت سایت، نگهداری و فروش رایگان است و سود هر رزرو کامل مال خودتان است.
- سی روز اول را صرف شبکه‌ی آشنایان، شبکه‌های اجتماعی و پاسخ سریع به پیام‌ها کنید.
فهرست مطالب
خیلی‌ها سال‌هاست برای دوستان و آشنایان بلیت مشهد یا سفر کیش جور می‌کنند، اما هیچ‌وقت فکر نکرده‌اند که همین کار میتواند یک کسبوکار واقعی با نام خودشان باشد. مانع اصلی معمولاً همان تصوری است که از آژانس مسافرتی داریم: دفتر، کارمند، قرارداد با ایرلاینها و نرم‌افزار گران‌قیمت.
واقعیت امروز کمی متفاوت است. بخش بزرگی از سفرها آنلاین رزرو میشود و ابزارهایی وجود دارد که کار فنی و تأمین را از دوش شما برمی‌دارد. در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌بینیم برای راهاندازی یک آژانس مسافرتی آنلاین با هزینه‌ی نزدیک به صفر چه چیزهایی لازم است، کجاها باید محتاط بود و سی روز اول را چطور بگذرانید.
آژانس مسافرتی آنلاین دقیقاً چیست؟
آژانس مسافرتی آنلاین یا OTA کسب‌وکاری است که محصولات سفر مثل بلیت هواپیما، هتل و فعالیتهای گردشگری را از طریق سایت به مشتری می‌فروشد. مشتری خودش جستجو می‌کند، گزینه‌ها را مقایسه می‌کند، اطلاعات مسافر را وارد می‌کند و همان‌جا پرداخت می‌کند. شما به‌جای اینکه برای هر مشتری تلفنی قیمت بگیرید و دستی رزرو کنید، یک ویترین همیشه‌باز دارید.
پشت این ویترین سه لایه وجود دارد: موتور رزرو که جستجو و رزرو را انجام می‌دهد، تأمین‌کننده‌هایی که موجودی پرواز و هتل را می‌دهند، و درگاه پرداخت که پول مشتری را دریافت می‌کند. ساختن این سه لایه از صفر کار یک تیم فنی و ماه‌ها مذاکره است؛ اما لازم نیست شما از صفر شروع کنید.
از دید مشتری، تفاوت آژانس آنلاین با یک صفحه‌ی اینستاگرام که فقط قیمت اعلام می‌کند در اعتماد است. وقتی مشتری روی سایت شما جستجو می‌کند، قیمت قطعی را می‌بیند، با کارت بانکی عضو شتاب از طریق درگاه پرداخت شاپرک پرداخت می‌کند و بلیت الکترونیکی را در ایمیلش می‌گیرد، دیگر لازم نیست برای کارت‌به‌کارت کردن پول به یک غریبه اعتماد کند. رکورد رزرو یا PNR به نام خود مسافر ثبت میشود و او میتواند آن را در سایت ایرلاین بررسی کند. همین شفافیت است که یک فروشنده‌ی پاره‌وقت را به یک آژانس قابل اعتماد تبدیل می‌کند.
برای شروع رایگان به چه چیزهایی نیاز دارید؟
یک نام و هویت بصری
نامی انتخاب کنید که کوتاه، خوش‌آوا و به خاطر سپردنی باشد و با حوزه‌ی کاری‌تان جور دربیاید. «سفرهای زیارتی نور» برای کسی که روی کربلا و مشهد کار می‌کند، از یک نام کلی گویاتر است. یک رنگ اصلی و یک لوگوی ساده هم کافی است؛ لازم نیست در روز اول هزینه‌ی طراحی گران بدهید.
حوزه‌ای که آن را می‌شناسید
بهترین حوزه معمولاً همانی است که خودتان در آن تجربه دارید یا مشتریانش را می‌شناسید: دانشجویان شهرستانی، زائران عتبات، خانواده‌هایی که تابستان به کیش می‌روند یا کسانی که برای کار به استانبول و دبی سفر می‌کنند.
وضعیت حقوقی روشن
پیش از فروش جدی، وضعیت حقوقی خودتان را روشن کنید. در بخش بعد بیشتر درباره‌ی مجوز صحبت می‌کنیم.
راهی برای رسیدن به مشتری
سایت بدون بازدیدکننده فروش ندارد. صفحه‌ی اینستاگرام، کانال تلگرام، گروه‌های واتس‌اپ و شبکه‌ی آشنایان، اولین منابع مشتری شما هستند. راهنمای فروش سفر در شبکه‌های اجتماعی این بخش را مفصل‌تر توضیح می‌دهد.
آیا برای راهاندازی آژانس آنلاین مجوز لازم است؟
در ایران فعالیت آژانسهای مسافرتی تابع مقررات مشخصی است و مجوزهایی مثل مجوز بند الف و مجوز بند ب برای انواع مختلف فعالیت وجود دارد. اینکه شما دقیقاً به کدام مجوز نیاز دارید، بسته به نوع فعالیت، شیوهی همکاری و حجم کار متفاوت است و قوانین هم ممکن است به‌روز شوند.
نکته‌ی مهم این است که برای فروش آنلاین بلیت، لزوماً لازم نیست خودتان عضو یاتا باشید یا با ایرلاینها قرارداد مستقیم ببندید. در آژانسساز، صدور بلیت از طریق شریک صدور بلیت انجام میشود. جزئیات بیشتر را در راهنمای آیا برای فروش بلیت هواپیما مجوز لازم است؟ بخوانید.
کدام حوزه‌ی سفر را انتخاب کنیم؟
آژانس‌هایی که در شروع کار روی یک گروه مشخص از مشتریان تمرکز می‌کنند، سریع‌تر دیده میشوند و تبلیغاتشان هدفمندتر است. جدول زیر چند حوزه‌ی رایج در بازار ایران را مقایسه می‌کند:
| حوزه | مشتری نمونه | محصول اصلی | نکته |
|---|---|---|---|
| سفر زیارتی | زائران مشهد، نجف و کربلا | پرواز و هتل | فصل‌های پرتقاضا را از قبل برنامه‌ریزی کنید |
| سفرهای جزیره‌ای | خانواده‌ها و زوج‌ها | پرواز کیش و قشم، هتل | تعطیلات نوروز و تابستان اوج فروش است |
| سفر کاری | تاجران و کارمندان شرکت‌ها | پرواز استانبول، دبی و مسیرهای داخلی | سرعت پاسخ از قیمت مهم‌تر است |
| فعالیتهای گردشگری | گردشگران علاقه‌مند به تجربه | گشت شهری، تفریحات مقصد | محتوای تصویری خوب فروش را بالا می‌برد |
| سفر دانشجویی | دانشجویان شهرستانی | پرواز داخلی ارزان | حساسیت به قیمت زیاد است |
لازم نیست حوزه‌تان را برای همیشه انتخاب کنید. از جایی شروع کنید که مشتری‌اش را می‌شناسید و بعد از چند ماه، با دیدن آمار رزروها، دامنهی کار را گسترش دهید.
سایت رزرو را بدون هزینه‌ی نرم‌افزار چطور بسازیم؟
سه راه کلی پیش روی شماست: سفارش ساخت اختصاصی به یک تیم برنامه‌نویسی، استفاده از لینک همکاری در فروش که مشتری را به سایت دیگری می‌فرستد، یا یک سایت آماده با برند خودتان که به آن وایت‌لیبل می‌گویند.
| روش | هزینه‌ی شروع | برند | زمان راهاندازی |
|---|---|---|---|
| ساخت اختصاصی | زیاد، به‌علاوه‌ی هزینه‌ی نگهداری | کاملاً مال شما | چند ماه |
| لینک همکاری در فروش | تقریباً صفر | برند سایت دیگر | سریع |
| سایت آماده با آژانسساز | رایگان | کاملاً مال شما | سریع، بدون کدنویسی |
با آژانسساز، آژانس آنلاین شما با نام و رنگ‌های خودتان ساخته میشود. خودتان انتخاب میکنید چه بفروشید: پرواز، هتل، فعالیتهای گردشگری یا هر ترکیبی از آن‌ها. ساخت، نگهداری و فروش رایگان است و نیازی به قرارداد جداگانه با ایرلاینها، هتل‌ها و برگزارکنندگان سفرهای گروهی ندارید. مراحل کار این‌طور است:
- در صفحه‌ی راهاندازی رایگان نام آژانس و ایمیل خود را وارد کنید.
- رنگ برند و محصولاتی را که می‌خواهید بفروشید انتخاب کنید.
- یک زیردامنه‌ی رایگان مثل name.me.plus بگیرید یا دامنهی اختصاصی خودتان را وصل کنید؛ این کار روی پلن رایگان هم ممکن است.
- مارکآپ پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری را در پنل تنظیم کنید.
- پیش از اولین تسویه، احراز هویت را انجام دهید تا سود به حساب شبای شما واریز شود.
هر سایت یک دستیار هوشمند سفر هم دارد که به سؤال‌های بازدیدکنندگان پاسخ می‌دهد. اگر بعداً بخواهید دامنهی رایگان، حذف عبارت «ساخته‌شده با آژانسساز» از پایین صفحه و پشتیبانی ویژه داشته باشید، بسته‌ی حرفه‌ی سالانه را از صفحه‌ی تعرفه‌ها ببینید.
قیمت‌گذاری و تعیین سود چطور انجام میشود؟
سود آژانس آنلاین از مارکآپ میآید: مبلغی که روی قیمت پایه اضافه میکنید. در آژانسساز مارکآپ را برای پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری جداگانه تعیین میکنید و تمام آن سود خودتان است. مثال زیر فقط برای روشن شدن موضوع است و ارقام آن واقعی نیستند:
| محصول | قیمت پایه (مثال) | مارکآپ (مثال) | قیمت نهایی برای مشتری |
|---|---|---|---|
| پرواز تهران به مشهد | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
| دو شب هتل در کیش | ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴۰۰٬۰۰۰ تومان | ۸٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
| گشت یک‌روزه‌ی شهری | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۵۰٬۰۰۰ تومان | ۱٬۶۵۰٬۰۰۰ تومان |
در بازار رقابتی بلیت، مارکآپ کم و فروش بیشتر معمولاً بهتر از مارکآپ بالا و مشتری فراری است. در هتل و فعالیتهای گردشگری که مقایسه‌ی قیمت سخت‌تر است، دست شما بازتر است. نرخ بلیت برخی پروازهای داخلی هم ممکن است تحت نظارت و سقف‌گذاری مراجع مربوط باشد؛ این را در قیمت‌گذاری در نظر بگیرید. برای جزئیات بیشتر راهنمای مارکآپ و سود آژانس مسافرتی را بخوانید.
در سی روز اول چه کنیم؟
هفته‌ی اول: آماده‌سازی
- سایت را بسازید، مارک‌آپ‌ها را تنظیم کنید و خودتان یک جستجوی کامل انجام دهید تا تجربه‌ی مشتری را ببینید.
- صفحه‌های تماس، قوانین استرداد و درباره‌ی ما را با اطلاعات واقعی پر کنید.
- در اینستاگرام و تلگرام صفحه‌ای با همان نام برند بسازید.
هفته‌ی دوم: شبکه‌ی آشنایان
- به دوستان، همکاران و خانواده خبر بدهید و از آن‌ها بخواهید اولین سفرشان را از سایت شما رزرو کنند.
- بازخوردها را جدی بگیرید؛ اولین مشتری‌ها بهترین منتقدان شما هستند.
هفته‌ی سوم و چهارم: محتوا و پیگیری
- هر هفته چند پست کاربردی منتشر کنید، مثلاً «بهترین زمان سفر به شیراز» یا «مدارک لازم برای سفر به استانبول».
- به هر پیام در کمتر از چند ساعت پاسخ بدهید؛ در سفر، سرعت پاسخ اعتماد می‌سازد.
- از پنل، وضعیت سفارش‌ها و کد رزرو هر کدام را پیگیری کنید تا اگر مشتری سؤالی داشت، جواب آماده داشته باشید.
اشتباه‌هایی که آژانسهای تازه‌کار را زمین می‌زند
- شروع بدون حوزه‌ی مشخص و تلاش برای فروش همه‌چیز به همه.
- مارکآپ بالا روی بلیت هواپیما، جایی که مشتری در چند ثانیه قیمت را مقایسه می‌کند.
- بی‌توجهی به قوانین نرخ و شرایط استرداد؛ مشتری باید پیش از خرید بداند بلیتش قابل استرداد است یا نه.
- منتظر ماندن برای مشتری به‌جای رفتن سراغ او در شبکه‌های اجتماعی و بین آشنایان.
- نادیده گرفتن وضعیت حقوقی و مجوز تا وقتی که کار بزرگ شود.
اشتباه رایج دیگر این است که آژانس تازه‌کار، کار پس از فروش را دست‌کم می‌گیرد. تغییر ساعت پرواز، درخواست استرداد یا سؤال درباره‌ی بار مجاز، بخشی از کار هر روز آژانس است. اگر از همان ابتدا بدانید هر بلیت طبق قوانین نرخ خودش استرداد میشود و پاسخ آماده‌ای برای سؤال‌های تکراری داشته باشید، مشتری راضی دفعه‌ی بعد هم سراغ شما میآید و شما را به دیگران معرفی می‌کند. در کسبوکار سفر، معرفی دهان‌به‌دهان هنوز ارزان‌ترین و مؤثرترین تبلیغ است.
جمع‌بندی و چک‌لیست شروع
راهاندازی آژانس مسافرتی آنلاین دیگر به سرمایه‌ی بزرگ و تیم فنی نیاز ندارد. آنچه تفاوت ایجاد می‌کند، شناخت مشتری، قیمت‌گذاری منطقی و پیگیری مداوم است. پیش از شروع، این فهرست را مرور کنید:
- حوزه و مشتری هدفم را مشخص کرده‌ام.
- نام برند، رنگ و لوگوی ساده آماده است.
- درباره‌ی مجوز موردنیاز از مرجع مربوط استعلام گرفته‌ام.
- سایت را در راهاندازی رایگان ساخته‌ام و مارک‌آپ‌ها را تنظیم کرده‌ام.
- احراز هویت و شماره‌ی شبا را برای تسویه آماده کرده‌ام.
- صفحه‌های اجتماعی و برنامه‌ی محتوای سی روز اول را دارم.
سؤالات متداول
آیا واقعاً میشود آژانس مسافرتی آنلاین را رایگان راه انداخت؟
بله، بخش فنی کار میتواند هزینهای نداشته باشد. در آژانسساز ساخت سایت، نگهداری و فروش رایگان است و حتی روی پلن رایگان میتوانید دامنهی خودتان را وصل کنید. هزینههای دیگر مثل ثبت کسبوکار یا تبلیغات به تصمیمهای خودتان بستگی دارد.
برای فروش بلیت هواپیما و هتل به قرارداد با ایرلاینها نیاز دارم؟
اگر از آژانسساز استفاده کنید، نه. بیش از هزار ایرلاین داخلی و خارجی، بیش از پنج میلیون هتل و اقامتگاه و بیش از دو هزار و پانصد فعالیت گردشگری از قبل در دسترس است و بلیتها از طریق شریک صدور بلیت آژانسساز صادر میشوند.
آیا برای راهاندازی آژانس آنلاین مجوز بند الف یا ب لازم است؟
این موضوع به نوع فعالیت و شیوهی همکاری شما بستگی دارد و قوانین آن ممکن است تغییر کند. پیش از شروع، از مرجع صدور مجوز آژانسهای مسافرتی و یک مشاور حقوقی آشنا با این حوزه استعلام بگیرید.
سود آژانس آنلاین از کجا میآید؟
شما روی قیمت پایهی پرواز، هتل یا فعالیت گردشگری مبلغی بهعنوان مارکآپ اضافه میکنید و این مبلغ سود شماست. در آژانسساز مارکآپ را برای پرواز، هتل و فعالیتهای گردشگری جداگانه تعیین میکنید و سود پس از احراز هویت به حساب شبای شما تسویه میشود.
برای ساخت سایت آژانس به برنامهنویس یا تیم فنی نیاز است؟
خیر. نام برند، رنگها، محصولات و نشانی سایت را انتخاب میکنید و سایت رزرو آماده تحویل میگیرید. نگهداری فنی، اتصال به تأمینکنندهها و درگاه پرداخت بر عهدهی آژانسساز است.
مشتری چطور بلیتش را دریافت می‌کند؟
مشتری پس از پرداخت با کارت بانکی عضو شتاب، بلیت الکترونیکی یا واچر را از طریق ایمیل دریافت می‌کند. بلیتها بلیت الکترونیکی معمولی ایرلاین هستند و رکورد رزرو به نام خود مسافر ثبت میشود و در سایت ایرلاین قابل بررسی است.